Tết Trung thu: Phong tục Việt Nam

Làm đồ chơi Trung Thu

Mặt nạ và đèn ông sao là hai loại đồ chơi phổ biến nhất trong dịp lễ tết Trung thu. Trước đây ở miền Bắc, khi còn trong thời kỳ bao cấp (1976 - 1986), các đồ chơi cho trẻ em vào dịp tết Trung thu rất hiếm, phần lớn các gia đình thường tự làm lấy đồ chơi như trống bỏi, đèn ông sư, đèn ông sao, đèn kéo quân, mặt nạ, tò he, chong chóng... cho trẻ em trong gia đình. Các loại mặt nạ thường được làm bằng bìa hoặc bằng giấy bồi, với các hình phổ biến về các nhân vật trẻ em yêu thích bấy giờ như : đầu sư tử, ông Địa, Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới, Bạch Cốt Tinh... Ngày nay, phần lớn đồ chơi ở Việt Nam có xuất xứ từ Trung Quốc, các loại mặt nạ được làm bằng nhựa mỏng, không đẹp bằng mặt nạ thời trước.

Rước đèn

Cảnh rước đèn trung thu tại Phan Thiết, Việt Nam.

Thiếu nhi rước đèn Trung thu tại khu vui chơi.

Tại một số vùng nông thôn, những nơi mà quan hệ hàng xóm láng giềng vẫn còn được bảo tồn và trân trọng, người ta thường tổ chức cho trẻ em cùng nhau rước đèn đi khắp thôn, xóm, khu phố trong đêm trung thu. Lễ hội rước đèn có thể được phát động bởi chính quyền địa phương hoặc những nhóm thanh niên trong làng xóm. Họ phân công nhau làm những lồng đèn ông sao thật lớn hoặc những lồng đèn thật đẹp để thi thố với nhau trong lễ rước đèn. Tại Phan Thiết (Bình Thuận), người ta tổ chức rước đèn quy mô lớn với hàng ngàn học sinh tiểu học và trung học cơ sở đi khắp các đường phố. Đây là lễ hội rước đèn trung thu được xác lập kỷ lục lớn nhất Việt Nam.

Múa lân

Múa lân trong Tết Trung Thu

Múa lân (ở miền Bắc thường gọi là múa sư tử mặc dù sư tử thì không có sừng) thường được tổ chức vào trước tết Trung Thu nhưng nhộn nhịp nhất là hai đêm 14 và 15.

Bày cỗ

Các em nhỏ ở Hà Nội đang bày cỗ trông trăng

Mâm cỗ Trung Thu thông thường có trọng tâm là con chó[3] được làm bằng tép bưởi, được gắn 2 hạt đậu đen làm mắt. Xung quanh có bày thêm hoa quả và những loại bánh nướng, bánh dẻo thập cẩm hoặc là loại bánh chay có hình lợn mẹ với đàn lợn con bép múp míp, hoặc hình cá chép là những hình phổ biến. Hạt bưởi thường được bóc vỏ và được xiên vào những dây thép, phơi khô từ 2-3 tuần trước khi đến hôm rằm, và đến đêm Trung Thu, những sợi dây bằng hạt bưởi được đem ra đốt sáng. Những loại quả, thức ăn đặc trưng của dịp này là chuối và cốm, quả thị, hồng đỏ và hồng ngâm màu xanh, vài quả na dai...và bưởi là thứ quả không thể thiếu được. Đến khi trăng lên tới đỉnh đầu chính là giây phút phá cỗ, mọi người sẽ cùng thưởng thức hương vị của Tết Trung Thu. Phong tục trông trăng cũng liên quan đến sự tích Chú Cuội trên cung trăng, do một hôm Cuội đi vắng, cây đa quý bị bật gốc bay lên trời, chú Cuội bèn bám vào rễ cây níu kéo lại nhưng không được và đã bị bay lên cung trăng với cả cây của mình. Nhìn lên mặt trăng, có thể thấy một vết đen rõ hình một cây cổ thụ có người ngồi dưới gốc, và trẻ em tin rằng, đó là hình chú Cuội ngồi gốc cây đa.

Các loại bánh

Bánh nướng ngày tết Trung thu

Bánh nướng

Bánh dẻo

Hát trống quân

Tết Trung Thu ở miền Bắc còn có tục hát trống quân. Đôi bên nam nữ vừa hát đối đáp với nhau, vừa đánh nhịp vào một sợi dây gai hoặc dây thép căng trên một chiếc thùng rỗng, bật ra những tiếng "thình thùng thình" làm nhịp cho câu hát. Những câu hát vận tức là hát theo vần, theo ý hoặc hát đố có khi có sẵn, có khi lúc hát mới ứng khẩu đặt ra. Cuộc đối đáp trong những buổi hát trống quân rất vui và nhiều khi gay go vì những câu đố hiểm hóc.

Tặng quà Trung thu

Tết Trung thu người ta thường tặng quà cho nhau. Quà thường là các hộp bánh, lồng đèn, áo quần, tiền. Các cơ quan, doanh nghiệp cũng tặng quà cho khách hàng, cán bộ công nhân viên có khi mua cả xe tải bánh trung thu. Nhiều công ty có hàng ngàn công nhân, đặt hàng ngàn hộp bánh với số tiền hoa hồng hậu hĩnh.

Tính trên tổng lượng bánh trung thu tiêu thụ năm 2006 (thống kê từ các nhà sản xuất) ước khoảng 6.500- 6.800 tấn, lấy mức giá bình quân của 1 hộp bánh loại 220 - 250gr khoảng 100.000 - 130.000đ, người tiêu dùng đã tiêu pha hết hơn 800 tỉ đồng cho khoảng 7 triệu hộp bánh. Và các hộp bánh đắt như vàng, người nghèo không sao mua nổi cứ chạy lòng vòng từ người nọ sang người kia.

Đối tượng tặng quà của người lớn thường là các bề trên như cha mẹ, cấp trên, những người cần nhờ vả, thầy cô giáo hoặc cũng có thể hàng xóm, bạn bè hoặc con cháu trong nhà. Thường đối tượng nhận quà càng quan trọng thì giá trị món quà phải càng cao. Việc tặng quà Trung thu là một thói quen phổ biến khi đời sốfng khá lên sau đổi mới, nó có thể là một hình thức tiêu cực khi giá trị món quà quá lớn.

Đối với các doanh nghiệp hoặc cá nhân việc không có quà Tết biếu có thể bị đánh giá là lơ đễnh hoặc coi thường vì vậy đây là chi phí không nhỏ khi đến dịp trung thu. Chi phí tặng quà thường được chi từ chi phí tiếp khách bằng tiền. Do mức hoa hồng hoặc chiết khấu của các hiệu bánh cao (có thể lên đến 35%)[6] nên nhiều người thích dùng tiền cơ quan biếu xén để hưởng lợi.

Việc tặng quà trung thu đắt tiền là dịp "ơn nghĩa" của người lớn. Không ít người thường lợi dụng dịp này để biếu xen quà cáp nhằm mua quan bán chức. Những hộp bánh Trung thu đặc mà bên trong nhân bánh "là vàng", "là đô la" đã làm mờ mắt nhiều quan tham và biếu xén trong dịp Tết Trung thu là một lệ của những thành phần này.

Câu hát về Tết Trung thu

1. Bài Chiếc đèn ông sao:

    Chiếc đèn ông sao sao năm cánh tươi màu

    Cán đây rất dài, cán cao qua đầu

    Em cầm đèn sao em hát vang vang

    Đèn sao tươi màu của đêm rằm liên hoan...tùng dinh dinh là tùng tùng dinh

2. Bài Múa sư tử:

    Thùng thình thùng thình trống rộn ràng ngoài đình

    Có con sư tử vui múa quanh vòng quanh

    Trung thu liên hoan trăng sáng ngập đường làng

    Dưới ánh trăng vàng em cất tiếng hát vang

3. Bài Rước đèn tháng tám:

    Tết Trung Thu rước đèn đi chơi

    Em rước đèn đi khắp phố phường

    Lòng vui sướng với đèn trong tay

    Em múa ca trong ánh trăng rằm

    Đèn ông sao với đèn cá chép

    Đèn thiên nga với đèn bướm bướm

    Em rước đèn này đến cung trăng

    Đèn xanh lơ với đèn tím tím

    Đèn xanh lam với đèn trắng trắng

    Trong ánh đèn rực rỡ muôn màu

Nhạc sĩ Lê Thương cũng có bài Thằng Cuội viết về chủ đề này, trong bài hát có đoạn "Có con dế mèn, suốt trong đêm thâu, hát xẩm không tiền, nên nghèo xác xơ...". Nhạc sĩ Ngọc Lễ cũng có tác phẩm Cắc tùng cắc tùng về ngày Tết Trung thu cho các em thiếu nhi.

Tết Trung thu: nguồn gốc và ý nghĩa

Tết Trung Thu theo Âm lịch là ngày Rằm tháng 8 hằng năm. Đây là ngày tết của trẻ em, còn được gọi là Tết trông Trăng hay Tết Thiếu nhi, Tết Nhi đồng, ra đời tại Trung Quốc. Trẻ em rất mong đợi được đón tết này vì thường được người lớn tặng đồ chơi, thường là đèn ông sao, mặt nạ, đèn kéo quân, súng phun nước... rồi bánh nướng, bánh dẻo. Vào ngày tết này, người ta tổ chức bày cỗ, trông trăng. Thời điểm trăng lên cao, trẻ em sẽ vừa múa hát vừa ngắm trăng phá cỗ. Ở một số nơi người ta còn tổ chức múa lân, múa sư tử, múa rồng để các em vui chơi thoả thích.

Ý nghĩa tết Trung Thu

Nguồn gốc

Tết Trung Thu có nguồn gốc văn minh nông nghiệp của Trung Hoa. Thời điểm này khí trời mát mẻ, mùa màng đang chờ thu hoạch. Nông dân nghỉ ngơi và vui chơi sau một vụ mùa. Sau này người Việt tiếp nhận từ văn hóa Trung Hoa và tiếp đó phổ biến thành ngày lễ truyền thống của dân tộc Đông Á như Hàn Quốc. Theo phong tục người Việt, vào dịp Tết Trung Thu, cha mẹ bày cỗ cho các con để mừng trung thu, mua và làm đủ thứ lồng đèn thắp bằng nến để treo trong nhà và để các con rước đèn. Cỗ mừng trung thu gồm bánh Trung Thu, kẹo, mía, bưởi và các thứ hoa quả khác nữa. Đây là dịp để cha mẹ tùy theo khả năng kinh tế gia đình thể hiện tình thương yêu con cái một cách cụ thể. Vì thế, tình yêu gia đình lại càng khắng khít thêm.

Hoạt động chính

Cũng trong dịp này người ta mua bánh trung thu, trà, rượu để cúng tổ tiên vào buổi tối khi Trăng Rằm vừa mới lên cao. Đồng thời trong ngày này, mọi người thường biếu cho ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè, họ hàng và các ân nhân khác Bánh Trung Thu, hoa quả, trà và rượu. Người Trung Hoa thường tổ chức múa rồng vào dịp Trung Thu, còn người Việt múa sư tử hay múa lân. Con Lân tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng và là điềm lành cho mọi nhà... Thời xưa, người Việt còn tổ chức hát Trống Quân trong dịp Tết Trung Thu. Điệu hát trống quân theo nhịp ba "thình, thùng, thình".

Ngắm trăng

Ngoài ý nghĩa vui chơi cho trẻ em và người lớn, Tết Trung Thu còn là dịp để người ta ngắm trăng tiên đoán mùa màng và vận mệnh quốc gia. Nếu trăng thu màu vàng thì năm đó sẽ trúng mùa tằm tơ, nếu trăng thu màu xanh hay lục thì năm đó sẽ có thiên tai, và nếu trăng thu màu cam trong sáng thì đất nước sẽ thịnh trị.

        Muốn ăn lúa tháng Năm, trông trăng rằm tháng Tám.

        Tỏ trăng Mười Bốn được tằm, đục trăng hôm Rằm thì được lúa chiêm.

TRẺ BIẾNG ĂN: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH?

Hãy tạo cho trẻ hứng thú khi ăn.

"Con tôi biếng ăn lắm, tôi bế cháu dỗ dành đi chơi khắp xóm cháu mới ăn hết 1 bữa!"

Hàng ngày, bạn thấy bực mình, lo lắng vì con mình không chịu ăn dù có dỗ dành hay la mắng? Hãy bình tĩnh. Đừng trừng mắt lên với trẻ vì chính bạn đã làm trẻ chán ngán với những bữa ăn tù túng, căng thẳng và đơn điệu.

Có khoảng 5% số trẻ em lười bú ngay khi vừa sinh ra. Ở lứa tuổi 2-3, tỷ lệ biếng ăn lên đến 30-40%. Các cháu không có lỗi gì trong việc này vì nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các bậc cha mẹ.

Nguyên nhân phổ biến nhất gây chán ăn là bữa cơm không được thoải mái và thú vị. Bữa ăn nhiều khi trở thành “cuộc chiến”, trẻ bị ép ngồi gò bó, bị la, bị nhồi nhét dù không thấy đói... Bé còn cảm nhận thấy một không khí căng thẳng giữa những người thân khi bé ăn thừa vài muỗng bột, vài chục ml sữa. Có cháu rất cảnh giác vì cha mẹ hay cho thuốc vào thức ăn. Tất cả điều đó dẫn đến tình trạng trẻ dần dần sợ bữa ăn.

Trong bữa ăn, hãy để trẻ khám phá thế giới qua các giác quan của mình như vị giác, xúc giác (được cầm, bốc, xúc thức ăn), thị giác (với các ly chén dĩa ngộ nghĩnh, màu sắc của thức ăn)... trong một không khí thoải mái có ánh mắt, nụ cười của người thân.

Cách chế biến chưa phù hợp cũng khiến trẻ không mặn mà với chuyện ăn uống. Nhiều phụ huynh cứ lặp lại mãi công thức khoai tây - cà rốt - củ dền - đậu Hà Lan hầm xương, cộng với thịt xay nhuyễn, làm cho trẻ mỗi khi thấy mùi vị của một trong những thành phần đó là... bỏ chạy. Có người chỉ cho ăn nước thịt, nước rau, không cho ăn xác khiến trẻ bị thiếu các chất dinh dưỡng cần thiết, dẫn đến biếng ăn. Lại có trẻ mới 10-12 tháng đã được cho ăn cơm như người lớn (trong khi trẻ phải hơn 2-3 tuổi mới nhai tốt) nên không ăn được nhiều.

Biếng ăn cũng có thể là dấu hiệu của một bệnh lý nào đó. Trẻ trong 2 năm đầu trung bình cứ 4 ngày khỏe lại có một ngày bệnh lặt vặt, ăn kém. Biểu hiện biếng ăn có thể xuất hiện trong giai đoạn sắp bị bệnh và diễn ra cho đến lúc khỏi, nhất là với các chứng tiêu chảy, viêm đường hô hấp, sốt nhiễm trùng, cảm cúm, lao sơ nhiễm, nhiễm sán lãi... Trong thời gian bị bệnh, cần chú ý cho trẻ ăn lỏng, ăn nhiều lần những món mà trẻ thích nhất. Khi khỏi, trẻ cần được ăn bù để lấy lại sức, tránh rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng.

Việc thiếu các chất lysin, protein, kẽm, kali, magie... (thường gặp ở trẻ suy dinh dưỡng) cũng gây biếng ăn.

Ngay cả khi khỏe mạnh, trẻ cũng có những giai đoạn ăn ít hẳn đi trong vài ngày đến vài tuần mà vẫn vui chơi bình thường. Đó là các giai đoạn trẻ mải "học" quên ăn. Các thời điểm đó thường trùng với lúc trẻ học các kỹ năng mới: ngồi, đứng, đi, nói... Sau đó, trẻ sẽ ăn uống lại bình thường. Điều cốt yếu là cha mẹ đừng ép bé ăn quá mức dẫn đến biếng ăn tâm lý.

10 cách để phòng ngừa và khắc phục chứng biếng ăn của trẻ

 1. Tập cho bé ăn nhiều loại thức ăn khác nhau từ giai đoạn ăn dặm (lúc 5-7 tháng tuổi). Lúc này, vị giác chưa phát triển nên trẻ dễ dàng tiếp nhận các loại thức ăn có mùi vị khác nhau, tạo thành thói quen ăn uống đa dạng khi lớn.

2. Không bao giờ cho thuốc vào thức ăn như sữa, nước trái cây, chuối… làm trẻ sợ và luôn cảnh giác với thức ăn.

3. Không cần thiết canh quá kỹ từng bữa ăn, từng muỗng bột, vài chục ml sữa… Có lúc trẻ ăn ít một chút rồi sau đó sẽ ăn bù.

4. Làm cho bé thích thú với thức ăn bằng câu chuyện ngộ nghĩnh về thực phẩm, màu sắc xanh đỏ của rau, cà rốt… Thức ăn có mùi vị hấp dẫn và được thay đổi sẽ giúp bé ham ăn hơn.

5. Bạn đừng quá cứng nhắc đặt bé vào ghế ăn, khăn yếm quá chỉnh tề. Hãy cho bé ngồi thoải mái nơi ưa thích. Để bé được tự xúc cùng mẹ dù còn vụng về, đổ tháo. Nhiều khi bé thích bốc, nhón thức ăn... vì như vậy thú vị hơn ngồi há miệng để mẹ đút. Chén đĩa, ly tách, muỗng... có hình thù ngộ nghĩnh sẽ làm cho bữa ăn của bé thật sự trở thành một cuộc vui. Bạn hãy nhớ, ở tuổi này bé không chỉ ăn mà còn bận rộn khám phá cả thế giới.

6. Lớn lên một chút, bé thích được hỏi mình muốn ăn gì. Bé có thể tham gia đi lựa mua thức ăn cùng mẹ và “phụ” nhặt rau, rửa cà… Chắc chắn các món có sự tham gia của bé sẽ làm bé cảm thấy ngon hơn.

7. Đừng dùng thức ăn vào các mục đích khác như trừng phạt hay khen thưởng, lâu ngày sẽ dẫn đến các rối loạn hành vi ăn uống. Trẻ dễ có khuynh hướng dùng việc ăn uống để phản đối hay gây sức ép lại cha mẹ khi chúng gặp khó khăn.

8. Không cho trẻ ăn quà vặt trước bữa ăn chính trong vòng 1,5 đến 2 giờ, làm bé “ngang dạ” khi vào bữa ăn.

9. Có những giai đoạn bé ham thích và ăn liên tục một loại thức ăn nào đó như trứng hay cả nải chuối mỗi ngày. Hãy để bé ăn thỏa thích, bé sẽ trở lại ăn uống bình thường sau vài ngày hoặc vài tuần.

10. Có những giai đoạn biếng ăn sinh lý, thường trùng với lúc trẻ học thêm các kỹ năng mới.Đừng ép uổng quá đáng làm bé biếng ăn thực sự. Các thời điểm biếng ăn sinh lý thường gặp lúc trẻ 7-9 tháng; 2-3 tuổi; 5-6 tuổi.

Hướng dẫn cách sử dụng sữa chua

Ngày nay, rất nhiều người dân thích ăn sữa chua. Tuy nhiên, bạn có biết chính xác sữa chua là sản phẩm gì và cách sử dụng sữa chua như thế nào cho hiệu quả?
Ở bài viết này, chúng tôi hướng dẫn các bạn cách sử dụng sữa chua đúng để đạt được hiệu quả cao nhất, xứng đáng với số tiền bạn bỏ ra để mua sữa chua.

Sữa chua và các sản phẩm lên men khác có tác dụng hỗ trợ tích cực cho sức khỏe con người thông qua quá trình lên men đường lactose, làm tăng bifidobateria, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn có ích phát triển. Tuy nhiên nếu không biết cách sử dụng, quá trình này có thể trở thành công cốc!

Sữa chua là sản phẩm của quá trình lên men sữa động vật bởi một số loại vi khuẩn như: stretococcus lactic, lactobacillus caucasicus, streptococcus cremoris, nấm men... giúp chuyển đường đa thành đường đơn, giảm độ pH của sữa kéo theo sự đông tụ canxi trong sữa, chuyển hoá một phần casein (đạm trong sữa) thành peptone, acidamin và sản sinh ra chất tạo hương.

Sữa chua có những thành phần gì?

Nói chung, giá trị dinh dưỡng của sữa chua không kém các loại sữa uống hàng ngày. Cứ 100g sữa chua đem đến khoảng 100kcal, 3g chất đạm, 125mg canxi, rất nhiều vitamin (đặc biệt vitamin B5, vitamin B12) và nhiều khoáng chất cần thiết khác cho cơ thể. Mặt khác, quá trình lên men mang đến cho sữa chua một số vi khuẩn tạo ra enzym proteaza, có lợi đường ruột, giúp hệ tiêu hoá làm việc tốt... Khuẩn lactic trong sữa chua còn giúp kích thích gia tăng số lợi khuẩn trong đường ruột và khử hoạt tính một số hoá chất gây hại, kích thích tiêu hoá, tạo cảm giác ngon miệng và tăng hiệu quả hấp thu dưỡng chất từ thực phẩm.

Vì vậy, có thể xem sữa chua là một vắcxin tự nhiên để ngăn ngừa và giảm bớt triệu chứng của một số bệnh dạ dày, đường ruột phổ biến như: khó tiêu, ợ chua, viêm loét dạ dày,... Với một số người sợ uống sữa (do cơ thể thiếu men lactose nên không chuyển hoá được đường lactoza trong sữa, dễ dẫn đến rối loạn tiêu hoá) thì sữa chua ăn có thể giúp họ ngon miệng vì hầu như không gây khó chịu cho hệ tiêu hoá.

Bên cạnh công dụng tốt cho tiêu hoá, tăng cường sức đề kháng, sữa chua ăn còn được xem là lựa chọn lý tưởng cho những ai quan tâm đến giữ dáng, giảm cân. Với hàm lượng carbohydrate, protein ở mức vừa phải, lại được phân giải thích hợp, sữa chua vừa có tác dụng giảm đói vừa giúp duy trì lượng đường huyết ổn định. Ngoài ra, axit lactic trong sữa chua còn hỗ trợ ngăn ngừa sự xâm nhập và kiềm chế hoạt động của các loại vi khuẩn có hại cho da. Đây được xem như chiếc "mặt nạ tự nhiên" giúp da mịn màng, tươi trẻ.

Lợi, hại của sữa chua còn tuỳ cách ăn
 

Với những công dụng nói trên, sữa chua rõ ràng rất tốt cho sức khoẻ. Tuy nhiên có tận dụng hết được những lợi điểm dinh dưỡng đó hay không còn tuỳ thuộc rất nhiều vào cách sử dụng của mỗi người. 

Cách sử dụng sữa chua:  

Nên sử dụng sữa chua theo những chỉ dẫn sau đây:

- Không nên ăn sữa chua lúc đói: độ pH thích hợp để men lactic trong sữa chua sinh trưởng và phát triển tốt là từ 4 – 5 trở lên. Khi đói, dịch vị trong dạ dày có độ pH từ 2 trở xuống sẽ làm men lactic trong sữa chua dễ bị huỷ hoại. Tốt nhất chỉ nên sử dụng sữa chua trong vòng 1 – 2 giờ sau bữa ăn.

- Không đợi đun nóng lên rồi mới ăn: vì như vậy cũng làm mất đi tác dụng hữu ích và hương vị ngon lành của sữa chua.

- Không ăn sữa chua và uống thuốc cùng lúc: các vi khuẩn lactic có trong sữa chua sẽ bị tiêu diệt nếu làm như vậy. Tốt nhất sau khi uống thuốc từ 2 – 3 giờ mới nên ăn sữa chua.

   Ngoài ra, cũng phải đặc biệt lưu ý đến chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm khi chọn mua sữa chua, cũng như quá trình bảo quản khi trữ trong nhà.

Theo TS.BS Hoàng Kim Thanh

Tư vấn cách dùng sữa cho trẻ theo từng độ tuổi

Bạn đang cho trẻ uống sữa theo cách nào? Một loại sữa cho trẻ từ lúc sơ sinh cho đến lúc lớn lên? Pha sữa kiểu gì cho đúng cách và trẻ thích uống? ... Bài viết này, S.Mart sẽ giúp bạn biết cách dùng sữa cho trẻ theo các độ tuổi khác nhau, giúp trẻ dễ uống, hấp thu tối đa chất bổ từ sữa, giúp trẻ mau lớn.

Theo các chuyên gia, sữa là một trong những loại thực phẩm tốt nhất trong chế độ ăn uống hằng ngày vì trong đó có đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết như: chất đạm, chất béo, các vitamin và muối khoáng cần cho sự phát triển cũng như mọi họat động của cơ thể. Ngoài ra, chất đạm trong sữa dễ hấp thu, chứa đầy đủ các axit amin cần thiết.

Khi trẻ mới chào đời thì thức ăn đầu tiên và tốt nhất cho bé là sữa mẹ vì trẻ dễ hấp thu và chuyển hóa tốt. Sữa mẹ còn giúp bé tăng cường sức đề kháng chống lại bệnh tật mà không có một loại sữa nào có thể thay thế được. Nhưng trên thực tế, cũng có một số trường hợp bà mẹ bị bệnh không thể cho con bú được, hoặc một số bà mẹ thiếu hoặc không có sữa thì đành phải cho trẻ ăn các loại sữa bột công thức dành cho trẻ nhỏ. Trong những trường hợp này thì dùng sữa cho trẻ như thế nào?

Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi

Dùng các loại sữa công thức I: Các loại sữa này có thành phần chất dinh dưỡng gần với sữa mẹ với tỷ lệ cân đối, phù hợp với sự hấp thu và chuyển hóa ở trẻ, ít gây nên tình trạng rối loạn tiêu hóa. Ở lứa tuổi này không nên dùng sữa bò tươi, sữa đặc có đường, sữa bột nguyên kem hoặc các loại sữa bột công thức dành cho trẻ trên 6 tháng.

Khi mua sữa bạn phải xem hạn dùng và pha sữa đúng theo tỷ lệ hướng dẫn ghi trên vỏ hộp. Chỉ nên dùng nước để pha (nước đun sôi để nguội bớt) không được dùng nước sôi hoặc đun sôi sữa vì sẽ làm mất hoặc hao hụt các vitamin và khoáng chất có trong sữa. Số lượng sữa uống hằng ngày tùy theo từng tháng tuổi:

- Trẻ sơ sinh (1 tháng tuổi): 60 - 80 ml/bữa x 7 - 8 bữa/ngày (500-600 ml/ngày).

- Trẻ từ 2 - 4 tháng tuổi: 100 - 120 ml/bữa x 6 - 7 bữa/ngày (700 - 800 ml/ngày).

- Trẻ 5-6 tháng: 150 - 180 ml/bữa x 5 - 6 bữa/ngày (800 - 1000 ml/ngày).

Chất đạm trong sữa dễ hấp thu, chứa đầy đủ các axit amin cần thiết.

Đối với trẻ 6-12 tháng

Ngoài các bữa ăn bổ sung như bột, cháo xay, trẻ vẫn cần phải uống thêm 500 -600 ml sữa/ngày, chia làm 3-4 bữa tùy theo mức độ uống của trẻ. Giai đoạn này sử dụng công thức sữa loại II. Sữa loại này có thành phần các chất dinh dưỡng cao hơn sữa công thức loại I, nhất là chất đạm để phù hợp với sự tăng trưởng và phát triển của trẻ. Nếu vẫn dùng sữa công thức I thì trẻ sẽ chậm lớn do thiếu chất đạm. Cũng như sữa loại I, khi pha sữa chỉ nên dùng nước ấm và pha theo tỉ lệ đã hướng dẫn.

Trẻ 1-5 tuổi

Chế độ ăn chính hằng ngày là cháo, cơm, mì, súp, bún, phở… trẻ vẫn cần 400 - 500 ml sữa/ngày. Giai đoạn này, bạn có thể dùng tất cả các loại sữa dành cho trẻ trên một tuổi, sữa bò tiệt trùng, sữa bột nguyên kem, sữa đậu nành, sữa chua.

Nếu trẻ phát triển bình thường thì có thể uống các loại sữa bột nguyên kem.

Trẻ ở lứa tuổi tiểu học và trung học cơ sở (6-14 tuổi)

Ngoài chế độ ăn hằng ngày, bố mẹ vẫn cần cho trẻ uống sữa vì đây là nguồn cung cấp canxi giúp trẻ phát triển chiều cao, nhất là những trẻ không chịu ăn tôm, cua, cá. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý đến tình trạng dinh dưỡng của trẻ để chọn các loại sữa cho phù hợp.

Nếu trẻ phát triển bình thường thì có thể uống các loại sữa bột nguyên kem, sữa tươi tiệt trùng, sữa đặc có đường. Nhưng nếu con thừa cân hoặc béo phì thì lại chỉ được dùng các loại sữa bột tách bơ, sữa tươi không đường, sữa đậu nành không đường và số lượng không quá 300 - 400 ml/ ngày.

Đối với trẻ bị thiếu dinh dưỡng bố mẹ cần chọn các loại sữa giàu năng lượng (sữa đặc biệt dành cho trẻ suy dinh dưỡng). Các loại sữa này chứa nhiều các vi chất dinh dưỡng hơn, giúp cho trẻ mau chóng phục hồi dinh dưỡng, số lượng uống không hạn chế, có thể uống 500 - 800 ml/ngày.

Dùng sữa cũng phải đúng cách

(VEN) - “Sữa là sản phẩm dinh dưỡng đặc biệt, có tác dụng lớn trong việc cung cấp các loại vi chất cho cơ thể. Nhưng sử dụng sữa thế nào cho đúng, cho đủ không phải dễ, đòi hỏi tuân thủ một cách nghiêm ngặt hướng dẫn của nhà sản xuất và quan trọng hơn chính là sự hiểu biết về sản phẩm của người tiêu dùng”, đó là nhận định của ông Nguyễn Công Khẩn, Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế tại hội thảo “Sữa với sức khỏe người tiêu dùng”.

Ngành sữa Việt Nam đang có những biến chuyển lớn về chất và lượng. Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện cả nước có 73 DN ngành sữa tổng năng lực sản xuất trên 796,2 triệu hộp sữa đặc có đường, 101.500 tấn sữa bột và 778.300 tấn sữa thanh trùng.... Với mức tăng trưởng bình quân 24%/năm ngành sữa đang thu hút rất nhiều sự quan tâm của các nhà đầu tư.

Sữa là một sản phẩm dinh dưỡng đặc biệt, có tác dụng lớn trong việc cung cấp vi chất cho cơ thể và có vai trò rất quan trọng trong việc tăng trưởng chiều cao của con người. Thế nhưng, việc sử dụng sữa không hề dễ dàng. Khi nào thì cần sữa mẹ, khi nào cần sữa bò, khi nào cần sử dụng loại sữa chuyên biệt và khi nào thì cần sử dụng các chế phẩm từ sữa… điều đó phải tuân theo tiêu chí, quy định nghiêm ngặt. Tuy nhiên, những năm gần đây cùng với sự phát triển của nền kinh tế, đời sống của người dân được cải thiện rõ rệt, nhu cầu tiêu dùng sữa theo đó ngày một tăng nhưng không phải người tiêu dùng nào cũng hiểu biết một cách đầy đủ về chất lượng, cách sử dụng sữa đúng và phù hợp. Hầu hết việc mua, sử dụng sữa của người tiêu dùng là theo phong trào. “Việc sử dụng sữa không đúng, không những không phát huy được lợi ích mà còn phản tác dụng, gây thừa chất, béo phì góp phần dẫn đến một số bệnh như tiểu đường, tim mạch…”, bà Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng chia sẻ.

Làm thế nào để sữa được sử dụng đúng cách, chất lượng được đảm bảo và phát huy được những giá trị tích cực phục vụ cho cuộc sống của con người? Ông Nguyễn Công Khẩn cho rằng rất cần sự phối hợp từ ba phía nhà sản xuất, quản lý nhà nước và đặc biệt là người tiêu dùng.

Về phía nhà sản xuất, các DN có trách nhiệm công khai minh bạch thành phần, tác dụng của từng loại sữa, đặc biệt DN phải có hướng dẫn cách sử dụng thật chi tiết. Trong tương lai, các DN ngành sữa cũng cần cân nhắc việc hình thành đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp để giải đáp nhu cầu tìm hiểu thông tin và thực hiện chức năng hướng dẫn cho người tiêu dùng.

Đối với cơ quan quản lý nhà nước, ngoài việc thực hiện chức năng quản lý, giám sát việc sản xuất, kinh doanh, chất lượng sữa, cơ quan quản lý nhà nước phải thường xuyên cập nhật tình hình biến động của ngành sữa để có những chính sách khuyến khích, siết chặt chế tài quản lý nhằm giúp bảo vệ người tiêu dùng. 

Và để sữa phát huy được những lợi ích thiết thực đối với sức khỏe cũng như quyền lợi của người tiêu dùng được đảm bảo thì vai trò của người tiêu dùng là cực kỳ quan trọng. Do đó, người tiêu dùng cần trang bị những kiến thức cơ bản về sữa như: thành phần, chất lượng, cách sử dụng cũng như những quyền lợi của bản thân… để trở thành “người tiêu dùng thông thái”, ông Khẩn đặc biệt nhấn mạnh./.
Việt Nga

Cách sử dụng và bảo quản sữa trong mùa hè

Hiện nay, không ai mua sữa về xong là uống hết ngay, đặc biệt là sữa hộp. Vì vậy việc bảo quản sữa là cần thiết và đặc biệt quan trọng trong mùa hè nóng lực này.

Khi mua các loại sữa đóng hộp, đóng gói… bạn cần chú ý đến thời gian sản xuất hay hạn sử dụng. Ngoài ra cũng cần xem kỹ để đảm bảo hộp sữa còn nguyên vẹn không bị méo mó hoặc vết lõm, thủng lỗ. Phải chọn những cửa hàng bày bán sữa ở nơi thoáng mát, không bị bày biện trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời. Khi mua về mở hộp ra hoặc sau khi pha sữa, nếu thấy sữa bị đóng cục, có màu hay mùi khác lạ thì không nên dùng.
Tùy theo từng loại sữa mà chúng ta có cách sử dụng và bảo quản khác nhau:
 
• Sữa tươi: Nếu chỉ được nấu sôi tiệt trùng theo phương pháp thủ công và chứa trong chai với nút đậy sơ sài thì bạn hãy cố gắng dùng hết trong vòng 24 giờ. Có thể uống nóng, nguội hay để tủ lạnh tùy ý. Tuy nhiên, cần lưu ý đến độ an toàn và vệ sinh của loại sữa này nếu thời gian nấu sôi không đủ 30 phút, vệ sinh chai đựng không sạch.

Các loại sữa tươi chứa trong hộp giấy được tiệt trùng theo phương pháp hiện đại thì không cần trữ lạnh trước khi mở hộp, nhưng sau khi mở hộp thì phải bảo quản trong tủ lạnh và dùng hết trong vòng 48 giờ.

• Các loại sữa bột: Nên "luộc" sôi bình sữa hay ly pha sữa trước khi pha sữa. Tùy theo hướng dẫn của nhà sản xuất từng loại sữa mà chúng ta nên tuân theo như vậy. Hiện nay người tiêu dùng được khuyên nên pha sữa với nước ấm (một nửa là nước đang sôi, một nửa là nước sôi để nguội) để giữ lượng vitamin bổ sung. Bạn cũng nên đong lượng sữa bột theo hướng dẫn ghi trên hộp sữa. Pha đặc hơn hay loãng hơn đều không tốt  (trừ một số trường hợp đặc biệt).

 

Lưu ý rằng pha sữa lần nào thì uống hết lần đó. Có thể trữ sữa đã pha trong tủ lạnh nhưng không để bình sữa lâu hơn 2 giờ sau khi pha. Hộp sữa bột đã mở nắp nên dùng hết trong vòng 2 tuần. Riêng các loại sữa chua uống, yaourt… nên trữ lạnh và dùng trong thời hạn ghi trên hộp hay hũ nhựa. Các loại yaourt làm thủ công tại gia đình thì nên dùng hết trong vòng 4-7 ngày sau khi làm.

Theo BS. Đào Thị Yến Thủy

QUE KEM ĐẮT GIÁ NHẤT THẾ GIỚI 1.000 USD!

Một khu du lịch - khách sạn ở Mexico vừa gây “sốc” khi trình làng que kem mút đắt nhất thế giới với giá bán 1.000 USD. 

Que kem trị giá 600 Bảng Anh này có que cầm được làm từ loại nhựa hạng nhất, còn về “chất”, nó được làm từ loại rượu đặc biệt có tên gọi Tequilas Premium Clase Azul Ultra với giá bán 900 Bảng một chai. Ngoài ra, nó cũng được “gắn thêm” 24 carat vàng mảnh.

Que kem có giá 1.000 USD - mức giá cao nhất trên thế giới cho một que kem tính tới thời điểm hiện tại.

Ông chủ của khu nghỉ mát Marquis Los Cabos ở Baja California Sur (Mexico) nói rằng họ hi vọng que kem này sẽ trở nên phổ biến hơn nữa. (Theo VTC News)

Tại Việt Nam, Kem Tràng Tiền được đánh giá là ngon nhất Hà Nội, nhưng chưa phái là đắt nhất. Trong thời đại bão giá này, Kem Tràng Tiền dự kiến sẽ tăng giá vào thời gian tới, nhưng tại Hải Dương, Kem Tràng Tiền sẽ tăng giá chậm hơn do Đại lý S-Mart có chương trình ưu đãi dành cho khách hàng nhân dịp ngày Tết Thiếu nhi 1/6.

Địa chỉ thưởng thức Kem Tràng Tiền tin cậy tại Hải Dương: Cửa hàng Tiện Lợi S-Mart, Siêu thị S-Mart, 202 Điện Biên Phủ, TP Hải Dương. http://sieuthismart.blogspot.com/

Cảnh giác với Kem Tràng Tiền giả sản xuất tại… phường Thanh Lương

Kem Tràng Tiền giả: 

Ngày 16/4/2011, các báo điện tử (Công an nhân dân và Vietnamnet) có đưa tin về sự kiện Kem Tràng Tiền giả sản xuất tại… phường Thanh Lương. Xin chia sẻ với các bạn cùng biết để cảnh giác:

Cảnh sát kinh tế phát hiện 9 thùng carton dán kín, bên trong ken chặt loại kem cây ghi nhãn "Kem sữa Tràng Tiền" vừa được sản xuất tại… phường Thanh Lương.

Ngày 14/4, Đội CSĐT tội phạm về TTQLKT và CV, Công an quận Hai Bà Trưng phối hợp với Công an phường Thanh Lương bắt quả tang một ổ nhóm sản xuất kem Tràng Tiền giả với số lượng lớn.

Địa điểm sản xuất kem tại tổ 28B phường Thanh Lương, do bà Đoàn Thị Tuyết (69 tuổi) làm chủ. Tại chỗ, lực lượng chức năng phát hiện hàng nghìn que kem cùng bao bì, nhãn mác đủ để sản xuất kem thành phẩm, tất cả đều không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ.

Thời điểm đoàn kiểm tra làm nhiệm vụ, đã phát hiện 9 thùng carton dán kín, bên trong ken chặt loại kem cây ghi nhãn "Kem sữa Tràng Tiền", sản xuất tại Công ty CP kem sữa Tràng Tiền, 33 Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Vậy kem Tràng Tiền thật sản xuất và phân phối ở đâu?

Kem Tràng Tiền chính hiệu được sản xuất tại Công ty CP Kem Tràng Tiền (35 Tràng Tiền, Hoàn Kiếm Hà Nội), trên bao bì sản phẩm có ghi logo kem hình ốc quế với số 1958 ở dưới:

Kem Tràng Tiền chính hiệu được bán tại 35 Tràng Tiền, các đại lý chính thức tại Hà Nội và một số tỉnh thành. Tại Hải Dương, Kem Tràng Tiền chính hiệu được phân phối và bán lẻ tại Cửa hàng Tiện Lợi S-Mart, Siêu thị S-Mart, 202 Điện Biên Phủ, TP Hải Dương. Điện thoại: 0320 628 9883, 0974 508 706, Website: http://sieuthismart.blogspot.com/

Muốn xem hình ảnh lớn hơn, bạn hãy bấm chuột trái vào hình ảnh này.

Để an toàn cho mình và sử dụng sản phẩm xứng đáng với số tiền mình đã bỏ ra, người tiêu dùng nên ghi nhớ các địa chỉ Kem Tràng Tiền chính hiệu này để trở thành người tiêu dùng thông minh.